Er zijn plekken die je niet loslaten, ook als je er niet bent. Frankrijk is voor mij zo’n plek. Het blijft ergens hangen, als een sfeer die zich niet laat uitwissen, hoe lang de afstand ook is.
Het zit niet alleen in het landschap, de stad of het dorp, maar in een gevoel dat ergens tussen herinnering en verbeelding in zweeft. Soms merk ik dat ik al in Frankrijk ben voordat ik überhaupt heb besloten waar mijn verhaal zich zal afspelen. Een straat in Parijs met natte stoepstenen na een regenbui, de stilte in de Provence waarin zelfs de tijd lijkt te vertragen, het inspirerende licht aan de Côte d’Azur dat alles net iets zachter maakt dan het in werkelijkheid misschien is. Het neemt bijna vanzelf plek op het digitale papier, alsof het zich zonder moeite tussen de zinnen nestelt.
Ik heb weleens geprobeerd om er bewust van weg te blijven. Om een ander decor te kiezen, een andere sfeer, een ander ritme. Maar ergens onderweg naar een nieuw verhaal, nog voordat ik het zelf doorheb, eindig ik toch weer op dat terras in Parijs of tussen de olijfgaarden in Zuid-Frankrijk. Alsof mijn schrijven er vanzelf naartoe wordt getrokken, zonder dat ik er echt iets tegenin kan brengen.
Misschien is dat omdat Frankrijk voor mij nooit één verhaal is. Het is geen vast beeld dat je kunt vastzetten, maar een verzameling momenten en indrukken die losjes met elkaar verbonden zijn. Een ochtend op een terras waar de dag zich langzaam ontvouwt bij een kop koffie, terwijl de stad nog net niet helemaal wakker is. Een middag waarop de hitte alles vertraagt en zelfs gedachten minder gehaast lijken te bewegen. Een avond waarop een stad juist intiemer lijkt dan overdag, alsof ze haar eigen geheimen pas laat zien wanneer de lichten aangaan. Het is telkens een manier van in het moment leven, zonder dat je het hoeft te benoemen.
Er zit ook iets in het idee van terugkeren zelf. Alsof elk verhaal een tweede of derde bezoek is aan dezelfde plek, maar je telkens iemand anders bent wanneer je aankomt. Met andere gedachten, andere twijfels, andere verlangens. De plek blijft hetzelfde, maar jouw blik verandert, en precies daar ontstaat een verhaal opnieuw.
En misschien is dat wel de echte reden dat ik er steeds opnieuw terechtkom in mijn verhalen: Frankrijk verandert niet alleen wat ik schrijf, het verandert de manier waarop ik kijk. Het opent iets. Het inspireert zonder dat het zich opdringt. Het laat me net iets langer blijven hangen in een scène voordat ik verder ga, alsof er altijd nog iets onder de oppervlakte ligt dat wacht om gezien te worden.
En misschien is dat het mooiste eraan: dat gevoel dat ik, ook achter mijn bureau, even ergens anders kan zijn. Niet fysiek, maar in gedachten, in sfeer, in taal. Alsof Frankrijk zich niet laat beperken tot een plek op de kaart, maar zich telkens opnieuw vormt in wat ik schrijf.
Reactie plaatsen
Reacties